Bescherming is een voorwaarde,
geen versiering.

01 / Lees het gebouw

Elke kavel heeft twee getallen.

Inspecteer een huis of werkplek en het spel toont de bescherming tegen Herten en Vijanden. Beide lopen van 0 tot 5 en beide zijn lokaal: ze beschrijven die kavel, niet het dorp. Een buurman met een lantaarn zegt niets over het gebouw waar je naar kijkt.

Een hertenbezoek leest de Herten-score direct: hoe hoger die is, hoe minder voedsel de kudde meeneemt. Een overval van een ander dorp wordt uitgevochten op je werkelijke indeling, dus de Vijanden-score wijst aan waar de dekking dun is, maar bepaalt niet hoe een gevecht afloopt. Kijk eerst naar de gebouwen waar je voedsel ligt.

02 / Wat wat beschermt

Acht manieren om een score te verhogen.

• Een Dorpsmuur komt vrij op dorpsniveau 4, en je trekt hem zelf: druk in een hoek, sleep naar de tegenoverliggende, alles van veertien tot vierenzestig meter per zijde. De prijs volgt de lengte van de lijn, dus een vierkant van zestien meter is de 120 hout en 40 steen die het altijd was. Alles wat erbinnen staat telt 3 tegen herten en 3 tegen vijanden, en elke herbouw, eerst in kalksteen en daarna in gegoten beton, telt bij allebei één op. Bij een overval blijft de poort dicht en is hij nog steeds de weg naar binnen: rovers gaan ernaartoe zodra hij ook maar een beetje in de buurt ligt, en breken alleen een stuk muur wanneer dat niet zo is, wat hun meer kost. De muur langer trekken beschut meer grond en kost meer tijd om op te trekken, maar maakt hem niet moeilijker om doorheen te breken: een muur is een reeks stukken, en een stuk is een stuk. Wat hem hard maakt, is hem herbouwen.
• Een soldatenhuis is een bemande beschermingspost en ook de plek waar soldaten oefenen. Zolang de wachters aan het werk zijn, geeft de Patrouillekazerne 1 extra tegen vijanden binnen 10 meter, de Kazerne 2 binnen 12 meter en de Compagniekazerne 3 binnen 16 meter. Elk huis vergroot ook de lijst: 2, 4 en 7 soldaten extra bovenop de 6 die een dorp zonder soldatenhuis houdt, tot 14.
• Een Hertenomheining beschermt wat erbinnen staat, en verder niets. Het is met 24 hout de goedkoopste bescherming in het spel en het juiste antwoord voor een moestuin.
• Een Wachtplatform geeft elk gebouw binnen 14 meter 2 extra tegen vijanden en 1 tegen herten, maar alleen zolang een geschikte wachter is aangekomen en aan het werk is. Een leeg platform voegt niets toe.
• Een Beschermlantaarn geeft 3 extra tegen vijanden binnen 12 meter. Hij heeft een hoeder aan het werk nodig, een verbinding terug naar de Haard via het lantaarnnetwerk, en essentie om te branden. Ontbreekt er één van de drie, dan is het licht alleen maar licht.
• Een Pijltoren komt vrij op dorpsniveau 3 en kost 40 hout en 30 steen. Met een wachter aan het werk geeft hij 2 extra tegen vijanden en 1 tegen herten binnen 12 meter, en hij schiet: 11 schade iets vaker dan eens per seconde, op alles binnen 12 meter.
• Een Ballistapost is de zware, op dorpsniveau 4 voor 60 hout en 90 steen. Een wachter aan het werk geeft 3 extra tegen vijanden binnen 14 meter, en de bout draagt 16 meter voor 26 schade om de drie seconden en raakt ook alles binnen tweeënhalve meter van waar hij neerkomt.
• Een Moszuil is de enige die doorwerkt als er niemand wakker is. Hij heeft helemaal geen werker nodig, alleen elke twee minuten een essentie, en voor 30 steen en 12 essentie geeft hij 1 extra tegen vijanden binnen 9 meter. Hij doet geen schade: hij vertraagt alles binnen 9 meter tot twee vijfde van zijn snelheid, wat elke andere verdediging meer schoten geeft voordat een rover arriveert.

Huizen helpen ook. Een groter huis geeft zijn eigen perceel iets extra tegen vijanden: een Gezinshuisje 1 en een Haardhuis 2, terwijl een Moshut niets toevoegt.

03 / De randen van de kaart

Roverskampen komen en gaan.

Een kamp vestigt zich een paar minuten na de start van een dorp aan de rand van de kaart en blijft er tot drie kwartier staan. Kampen vallen je dorp niet aan. Ze wachten aan de rand met hun buit tot je soldaten die komen halen.

Een kamp wordt bezet door Roververkenners en Zware rovers, meer naarmate het kamp sterker is. Een expeditie die het opruimt, brengt het hout, de steen, het voedsel en de lantaarnessentie mee naar huis, en het kamp verdwijnt van de kaart.

04 / Een kleine militie

Werven vraagt eerst om een bemande post.

Open het paneel Wereld om je soldaten, de kampen in de buurt en je expedities te zien. Een dorp kan pas werven als er een kazerne of een wachtpost is gebouwd en bemand, wat het spel zegt dat verdediging begint met een gebouw en een mens, niet met een lijst namen. Zonder kazerne houdt een dorp tot 6 soldaten.

1. Kies een gevestigde volwassene.

   Werven haalt een bewoner uit zijn werkplek, dus je ruilt productie in voor bescherming. Een bouwer midden in een klus kan niet worden geworven.

2. Kies een klasse en betaal de uitrusting.

   Een wachter kost 10 voedsel, 5 hout en 4 steen en draagt zwaard en schild. Een boogschutter kost 10 voedsel en 12 hout en vecht op afstand. Beiden trainen 45 seconden voordat ze ergens heen kunnen.

3. Laat ze oefenen als ze niets te doen hebben.

   Een oefening kost 6 voedsel en 4 hout, duurt thuis 60 seconden en levert één ervaringspunt op. Twee oefeningen brengen een soldaat naar niveau 2, en nog vier naar niveau 3, het hoogste.

Een soldaat die een gevecht verliest, herstelt in plaats van te sterven, en wie je niet meer nodig hebt, kan terug naar gewoon dorpswerk.

05 / Op pad

Een expeditie is een rondreis.

Stuur een groep soldaten naar een kamp en ze marcheren, vechten en lopen naar huis. De mars kost echte minuten, het gevecht wordt door de dorpsdienst beslist op basis van de soldaten die je werkelijk hebt gestuurd, en het resultaat wordt gemeld als ze terug zijn.

Winnen brengt de buit van het kamp in je opslag. Verliezen brengt je soldaten gewond thuis. Er kunnen twee expedities tegelijk weg zijn, en een marcherende groep kan nog worden teruggeroepen voordat hij het doel bereikt.

Elke overwinning levert het dorp moed op: 10, 15 of 20 voor een opgeruimd kamp, afhankelijk van hoe sterk het was, 20 voor een gewonnen overval op een rivaal en 15 voor een overval van een rivaal die je dorp afslaat.

06 / Andere dorpen

Rivalengevechten kies je zelf.

Een dorp is privé tot je anders kiest. Het openbaar delen zet het in de wereldlijst, waar andere spelers kunnen langskomen en rondkijken. Rivalengevechten aanzetten is een tweede, aparte keuze, en dat is degene die andere dorpen expedities naar het jouwe laat sturen.

Als een ander dorp een leger op het jouwe afstuurt, hoor je wie er komt, wat ze meebrengen en wanneer ze aankomen. Het gevecht wordt uitgevochten op je dorp zoals het er staat: de muur en zijn poort versperren de weg, bemande wachtplatforms en beschermlantaarns met een hoeder en essentie schieten terug, en uitgeruste soldaten die thuis zijn staan ernaast.

• Een overvalschild dekt je dorp 30 minuten nadat een rivaal het heeft overvallen, zodat niemand aanvallen aaneen kan rijgen.
• Een wachttijd van 10 minuten zit tussen je eigen expedities naar rivalen.
• Verlies is begrensd. Een overval die slaagt, neemt hoogstens een vijfde van het hout, de steen en het voedsel dat je boven de 50 van elk hebt, en niet meer dan de soldaten kunnen dragen. Hij kan tot twee gebouwen tot ruïne maken; die werken niet meer tot ze zijn hersteld voor 5 hout en een minuut bouwerswerk. Hij haalt nooit een gebouw weg en haalt nooit een muur neer.

Bezoekers kunnen alleen kijken. Een toeschouwer kan in jouw dorp niets plaatsen, betalen, werven of starten.